Điều gì giúp giảm giãn tĩnh mạch?

Giãn tĩnh mạch ảnh hưởng đến chân và chi dưới — đó là các tĩnh mạch bị xoắn ngoằn ngoèo và giãn rộng. Tình trạng này thường do yếu tố di truyền, nhưng cũng có những yếu tố khác có thể thúc đẩy bệnh xuất hiện. Mặc dù giãn tĩnh mạch không đe dọa tính mạng, chúng có thể gây ra các triệu chứng khó chịu. May mắn là hiện nay đã có nhiều phương pháp giúp làm dịu các triệu chứng của giãn tĩnh mạch và nhờ đó cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Mục lục bài viết:

• Giãn tĩnh mạch là gì?
• Triệu chứng của giãn tĩnh mạch là gì?
• CBD tác động như thế nào đối với giãn tĩnh mạch?
• Có thể sử dụng thêm gì khác?

Giãn tĩnh mạch là gì?

Giãn tĩnh mạch (varices) là một rối loạn tuần hoàn máu, ảnh hưởng đến các tĩnh mạch, đặc biệt là ở chân và chi dưới. Các tĩnh mạch hoạt động bình thường bảo đảm máu từ cơ thể quay trở lại tim nhờ sự co bóp của cơ và các van tĩnh mạch, vốn chỉ cho phép máu chảy theo hướng về tim.

Giãn tĩnh mạch xảy ra do vấn đề tuần hoàn máu ở chân. Tĩnh mạch phải làm việc ngược lại lực hấp dẫn của Trái Đất và được hỗ trợ bởi hệ thống van, sự liên kết giữa hệ tĩnh mạch sâu và nông, cùng sự ép của các cơ xung quanh. Khi hệ thống này hoạt động kém — thường gặp nhất là do thành tĩnh mạch suy yếu — máu bị ứ lại trong tĩnh mạch và làm tĩnh mạch giãn ra. Máu tích tụ và áp lực tăng lên thành mạch khiến tĩnh mạch phình to và trở nên ngoằn ngoèo.

Các tĩnh mạch giãn rộng, xoắn và hoạt động không đúng hình thành do thành tĩnh mạch suy yếu và các van không còn khả năng ngăn dòng máu chảy ngược một cách hiệu quả. Kết quả là máu ứ lại trong tĩnh mạch, khiến chúng to lên, đổi màu và biến dạng.

Giãn tĩnh mạch có thể gây ra các triệu chứng khó chịu như đau, sưng, ngứa, mệt mỏi, chuột rút và cảm giác nặng chân. Đôi khi chúng có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng hơn — viêm tĩnh mạch, còn gọi là thrombophlebitis, hoặc hình thành loét tĩnh mạch. Vì vậy, điều quan trọng là cần theo dõi và điều trị tình trạng này.

Trong hình, bạn có thể thấy minh họa tuần hoàn máu khỏe mạnh ở bên trái và tuần hoàn máu bị ảnh hưởng bởi giãn tĩnh mạch ở bên phải.

Triệu chứng của giãn tĩnh mạch

• Tĩnh mạch giãn to và ngoằn ngoèo có thể nhìn thấy rõ: thường là các tĩnh mạch màu xanh lam hoặc tím hiện dưới bề mặt da, đôi khi nổi gồ lên trên da.
• Đau hoặc cảm giác khó chịu ở vùng tĩnh mạch bị ảnh hưởng.
• Sưng chân và mắt cá chân.
• Mệt mỏi và cảm giác nặng chân.
• Chuột rút và căng cơ.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ giãn tĩnh mạch

Giãn tĩnh mạch có thể ảnh hưởng đến người ở nhiều độ tuổi và giới tính khác nhau, nhưng phụ nữ thường bị ảnh hưởng nhiều nhất — đặc biệt trong thai kỳ và trong các giai đoạn thay đổi nội tiết. Nhóm nguy cơ còn bao gồm những người có tiền sử gia đình bị giãn tĩnh mạch, người làm công việc phải đứng lâu hoặc ngồi nhiều, cũng như người thừa cân.

Giãn tĩnh mạch trong thai kỳ

Trong thời gian mang thai, do thay đổi nội tiết và trọng lượng của thai nhi đang phát triển, nguy cơ hình thành giãn tĩnh mạch tăng lên. Nguyên nhân gồm:

• Nồng độ progesterone cao hơn, làm giãn thành mạch và giảm chức năng của van tĩnh mạch.
• Thể tích máu trong cơ thể tăng lên.
• Áp lực của thai nhi lên các mạch máu trong vùng chậu, làm thay đổi dòng máu ở vùng chậu và chân.

Tất cả những yếu tố này khiến máu khó di chuyển ngược trọng lực từ chân về tim hơn. Trong thai kỳ, bên cạnh giãn tĩnh mạch, táo bón cũng thường gặp và có thể gây trĩ.

Giãn tĩnh mạch trong thai kỳ được điều trị như thế nào?

Vì giãn tĩnh mạch thường vô hại và cải thiện sau sinh, nhân viên y tế thường không điều trị trực tiếp — mà chủ yếu làm dịu triệu chứng và ngăn tình trạng trở nên nặng hơn.

Bạn có thể tự hỗ trợ bằng cách tránh đứng hoặc ngồi quá lâu, tập luyện đều đặn, giảm lượng natri trong chế độ ăn và thường xuyên kê cao chân. Bạn có biết rằng ngủ nghiêng bên trái cũng có ích không? Tư thế này giúp giảm áp lực lên tĩnh mạch chủ dưới, tĩnh mạch lớn đưa máu từ chân về tim.

Giãn tĩnh mạch có biến mất sau thai kỳ không?

Có, thông thường tình trạng này chỉ tạm thời và sẽ giảm sau khi em bé chào đời. Nếu bạn sinh nhiều con, giãn tĩnh mạch có thể nặng hơn sau mỗi lần mang thai. Nếu sau sinh chúng không biến mất, hãy liên hệ với bác sĩ để trao đổi về phương pháp điều trị phù hợp.

Làm thế nào để phòng ngừa giãn tĩnh mạch?

Có thể phòng ngừa giãn tĩnh mạch bằng hoạt động thể chất đều đặn, kiểm soát cân nặng, kê cao chân, đặc biệt khi làm công việc phải ngồi nhiều, chế độ ăn cân bằng giàu vitamin C và flavonoid cũng như lựa chọn giày dép phù hợp. Khi nghi ngờ bị giãn tĩnh mạch, hãy đến gặp bác sĩ để được điều trị kịp thời.

Các lựa chọn điều trị giãn tĩnh mạch là gì?

Điều trị giãn tĩnh mạch có thể bao gồm các biện pháp chăm sóc tại nhà, vớ ép y khoa, phẫu thuật hoặc những thủ thuật khác. Các thủ thuật này thường được thực hiện ngoại trú — thông thường bạn có thể về nhà ngay trong ngày.

Giãn tĩnh mạch — chăm sóc tại nhà

Các biện pháp tại nhà gồm tập luyện, kê cao chân khi ngồi và mang vớ ép y khoa — tất cả đều có thể giúp giảm đau và ngăn tình trạng tiến triển.

Bên cạnh lối sống phù hợp, bạn cũng có thể tận dụng sức mạnh của các hoạt chất tự nhiên. Trong nhóm thảo dược, các lựa chọn được biết đến gồm gotu kola (Centella asiatica), theo tổng quan các nghiên cứu lâm sàng có thể hỗ trợ lưu thông máu và làm dịu triệu chứng suy tĩnh mạch mạn tính, hoặc chiết xuất hạt nho (Vitis vinifera). Thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên VICTORY năm 2025 cho thấy chiết xuất hạt nho sau 12 tuần đã làm giảm đáng kể thời gian trào ngược tĩnh mạch ở cả tĩnh mạch nông và sâu, đồng thời cải thiện triệu chứng ở bệnh nhân giãn tĩnh mạch — đây hiện là bằng chứng khách quan mạnh nhất đối với một hoạt chất tự nhiên trong lĩnh vực này.

Vớ ép y khoa

Việc mang vớ ép y khoa suốt ngày thường là lựa chọn được khuyến nghị đầu tiên. Vớ ép tạo áp lực lên chân, giúp tĩnh mạch và cơ chân đẩy máu lưu thông hiệu quả hơn. Vớ ép y khoa có bán tại hầu hết các nhà thuốc. Cũng có loại vớ kê đơn được bảo hiểm chi trả.

Thuốc mỡ dùng cho giãn tĩnh mạch

Các loại thuốc mỡ và gel phù hợp có thể giúp giảm đau, sưng, chuột rút và căng cơ.

Điều trị chuyên khoa

Bên cạnh chăm sóc tại nhà, đôi khi cần tìm đến bác sĩ. Hướng dẫn lâm sàng SCAI năm 2025 khuyến nghị liệu pháp ép là lựa chọn đầu tiên, tiếp theo là các thủ thuật hiện đại sau:

• Liệu pháp xơ hóa: Tiêm dung dịch hoặc bọt vào tĩnh mạch, làm tĩnh mạch tạo sẹo và đóng lại. Không cần gây mê, có thể thực hiện ngoại trú.
• Điều trị bằng laser: Các xung ánh sáng mạnh khiến tĩnh mạch dần nhạt màu và biến mất. Không cần rạch da hay dùng kim.
• Đốt sóng cao tần: Phương pháp hiện đại sử dụng nhiệt tạo ra từ sóng radiofrequency để đóng tĩnh mạch bị ảnh hưởng. Đây là thủ thuật ngoại trú, ít xâm lấn.
• Thuyên tắc bằng cyanoacrylate: Đóng tĩnh mạch bằng loại keo chuyên dụng. Không cần gây tê tumescent và cũng không cần mang vớ ép sau thủ thuật.

CBD tác động như thế nào đối với giãn tĩnh mạch?

CBD không thể chữa khỏi giãn tĩnh mạch và cũng không thể phục hồi cấu trúc các van tĩnh mạch đã bị tổn thương. Cho đến nay, chưa có nghiên cứu lâm sàng chất lượng cao nào chứng minh CBD có tác dụng điều trị trực tiếp đối với varices. Tuy nhiên, nhờ các đặc tính của mình, CBD có thể giúp làm dịu những triệu chứng khó chịu của giãn tĩnh mạch:

1. Tác dụng chống viêm: CBD có đặc tính chống viêm đã được ghi nhận rõ, có thể giúp làm dịu tình trạng viêm liên quan đến giãn tĩnh mạch và các triệu chứng của nó.
2. Thư giãn cơ: CBD có thể có tác dụng thư giãn đối với cơ và mạch máu, từ đó có thể giảm cảm giác nặng nề và mệt mỏi ở chân.
3. Giảm đau: CBD có thể giúp giảm đau liên quan đến giãn tĩnh mạch và cải thiện cảm giác dễ chịu tổng thể.

Sử dụng CBD cho giãn tĩnh mạch như thế nào?

Chúng tôi khuyến nghị kết hợp sử dụng CBD bên trong và bên ngoài cơ thể.

Dùng CBD oil đường uống 2 lần mỗi ngày — tùy theo mức độ nghiêm trọng của vấn đề và cân nặng của bạn, chúng tôi khuyên dùng CBD oil 10% hoặc CBD oil 20%.

Ngoài việc sử dụng bên trong cơ thể, cũng nên hỗ trợ tác dụng chống viêm bằng sản phẩm bôi ngoài da từ cây gai dầu phù hợp — chúng tôi khuyến nghị CBD ointment hoặc gel làm mát CBD.

Thuốc mỡ từ cây gai dầu tác động như thế nào đối với giãn tĩnh mạch?

Thuốc mỡ từ cây gai dầu chứa cannabinoid tác động lên hệ endocannabinoid trong cơ thể, nhờ đó có thể ảnh hưởng đến cảm nhận đau và phản ứng viêm. Khi bị giãn tĩnh mạch, sản phẩm này có thể giúp làm dịu đau, sưng và viêm liên quan đến varices. Nó không tác động trực tiếp đến thành tĩnh mạch suy yếu hay bản chất của bệnh — đây là sự hỗ trợ giảm triệu chứng.

Vitamin C tác động như thế nào đối với giãn tĩnh mạch?

Vitamin C là một trong những hoạt chất tự nhiên được chứng minh tốt nhất trong việc hỗ trợ sức khỏe tĩnh mạch, vì nhiều lý do:

1. Hỗ trợ collagen và elastin: Vitamin C cần thiết cho quá trình tạo collagen và elastin — các protein cấu thành cấu trúc mạch máu và mô liên kết. Hấp thụ đủ vitamin C giúp duy trì mạch máu chắc khỏe và đàn hồi, nhờ đó có thể làm chậm sự hình thành và tiến triển của giãn tĩnh mạch.
2. Bảo vệ chống oxy hóa: Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh. Nó bảo vệ thành tĩnh mạch khỏi tổn thương do stress oxy hóa, yếu tố đã được chứng minh có liên quan đến sự phát triển của suy tĩnh mạch.
3. Hỗ trợ sức khỏe mạch máu: Vitamin C cải thiện khả dụng sinh học của nitric oxide, một phân tử giúp mạch máu thư giãn và cải thiện lưu lượng máu — nhờ đó giảm nguy cơ máu ứ lại ở chi dưới.

Các biến chứng liên quan đến giãn tĩnh mạch không được điều trị là gì?

Giãn tĩnh mạch không được điều trị có thể dẫn đến nhiều biến chứng khác nhau, đặc biệt trong các trường hợp tiến triển hoặc bị bỏ mặc lâu dài:

• Loét tĩnh mạch: Các vết loét đau và khó điều trị gần vùng tĩnh mạch bị ảnh hưởng, dễ nhiễm trùng và cần điều trị lâu dài.
• Thrombophlebitis: Viêm tĩnh mạch kèm hình thành cục máu đông. Nếu cục máu đông bong ra và đi vào hệ tĩnh mạch sâu, có thể xảy ra huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) — một tình trạng nghiêm trọng.
• Viêm thành tĩnh mạch: Gây đau, sưng và dày da.
• Tăng sắc tố: Áp lực máu tăng trong tĩnh mạch có thể gây các đốm sẫm màu hoặc làm da đổi màu.
• Lipodermatosclerosis: Da trở nên cứng, dày và đổi màu quanh vùng giãn tĩnh mạch.
• Cellulite: Giãn tĩnh mạch không được điều trị có thể làm xấu bề mặt da và góp phần vào sự phát triển của cellulite.
• Đau và giảm chất lượng cuộc sống: Sưng, ngứa, cảm giác nặng nề và đau ở chân.

Tác giả bài viết: Lucie Garabas